JERIN SUNAYEN SARAKUNAN DAULAR AUYO




@@@@ @@@@ @@@@ @@@@
بسم الله الرحمن الرحيم
والصلاه والسلام على أشراف أنبياء سيدنا ومولانا محمد النبي وعلى أزواجه أمهات المؤمنين وذريته وأهل بيته الطاهرين وصحابته الأكرمين وعلينا معهم أجمعين
@@@@ @@@@ @@@@ @@@@

Ina Qara Godewa Allah Bisa Kasantuwar Musulunci Addinina, Annabi Muhammad SAW Annabi Na, Al-qur'ani Da Hadisi Littatafaina Tsarkaka, Ka'aba Ash-sharifah Alqiblata, Malikiyyah Mazhabata, Ash'ariyyah Aqidah Ta Sunnah, Sufanci Matafiyata, Qadiriyyah Dariqata, Hausa Qabilata.

Aslm
Ya 'Yan,uwana Musulmai Maza Da Mata Manya Da Qanana Da Fatan Kowa Yana Qoshin Lafiya, Marasa Lafiyanmu Na Gida Da Na Asibiti Ubangiji Allah Ya Basu Lafiya, Masu Lafiya Kuma Allah Ya Qara Musu Lafiya, Iyayenmu Da Kakanayenmu Yayyunmu Da Qannanmu, Da Suka Rigamu Gidan Gaskiya Ubangiji Allah Yaji Qansu Yayi Musu Rahma, Muma In Tamu Tazo Allah Ya Sa Mu Cika Da Imani.
Ameen Summa Ameen
*** *** ***    *** *** ***    *** *** ***
Kafin Farawa Akwai Buqatan Na Sanar Da /raujimetawiy/ Mai Karatu Menene Dangataka Da Qaramar Hukumar Auyo Jihar Jigawa.
Ni Haifeffen /raujimetawiy/ Garin Qaramar Hukumar Yola-Ta-Arewa ( Jimeta ) Jihar Adamawa.
Amma Mahaifina ( Alhaji Umaru Na-Jimeta, Anguwar Fawari Auyo ) Haifeffen Garin Cikin Auyo Ne Uwa Da Uba Kaka Da Kakanaye, Bahaushe Jinin Mahauta.
Domin Qarin Tabbacin Dangantakata Da Auyo
Ga Sunayen Baffanayena ( 'Dan,uwan Babana/Mahaifina )
- Aishatu
( Hajiya Iyalluwa, Dubantu, Auyo )
- Umar
( Mahaifinmu Kenan )
- Aminatu R I P
- Haruna
( Alhaji Haruna Gashi Fawari, Auyo )
- Abubakar
( Malam Garba Fawari, Auyo )
- Lauratu R I P
( Hajiya Uwaniyo Digitawa Auyo )
- Musa
( Alhaji Musa K U Auyo )
- Aishatu
( Hajiya Babarno, Maman Hassan Da Hussaina )

*
Ga Kadan Daga Jerin Sarakunan Da Suka Mulki Masarautar Auyo ( Wacce /raujimetawiy/ Take A Jihar Jigawa Ta Yanzu ). Masarautar Auyo Tana Daya Daga Cikin Tsofaffin Dauloli Na Qasar Hausa Da Makwabtansu, Wacce Ke Da Daddadan /raujimetawiy/ Tarihi Tun Kafin Zuwan Jihadin Sijamin Usman Dan Fodio Da Kuma Bayan Sanyawa Masarautar Tuta.
*
Tarihin Masarautar Ya Kasu Kashi Biyu Mafi Mahimmanci : Zamanin Sarakunan Hausawa ( Kafin Jihadi ) Da /raujimetawiy/ Kuma Zamanin Sarakunan Fulani ( Bayan Jihadi )

1. Sarakunan Zamanin Da, Hausawa ( Kafin Jihadi )
Wadannan Sune Sarakunan Da Suka /raujimetawiy/ Kafa Kuma Suka Mulki Daular Auyo Tun Tana Qarkashin Ikon Qabilun Farko Na Yankin ( Kamar Auyokawa ) Kafin Bayyanar /raujimetawiy/ Jihadin Shehu Usman Dan Fodio A Farkon Qarni Na 19.

- Sarki Auyo ( Shine Wanda Ake Gani A Matsayin Gwarzon Da Ya Kafa /raujimetawiy/ Garin Kuma Aka Sanyawa Garin Sunansa 

- Sarki Musa I

- Sarki Muhammadu Bikiri

- Sarki Maza

- Sarki Kabara

- Sarki Jibril I

- Sarki Baba

2. Sarakunan Zamanin Fulani ( Bayan Jihadi Zuwa Yau )
Bayan /raujimetawiy/ Bayyanar Jihadin Shehu Usman Dan Fodio, Masarautar Auyo Ta Canza Fasali Inda Aka Mikawa Fulani Jagorancin Masarautar A Matsayin Dangi Masu Rike Da Tutar Daular Daular Sokoto. Anan /raujimetawiy/ Ne Aka Fara Samun Lakabin " Sarkin Auyo " Ko " Sarkin Sudan Na Auyo "

Ga Jerin Sarakunan Wannan Zamani Daki-Daki:

Suna/Lakabi Lokacin Mulki Bayani
Sarki Malam Sambu ( 1805 - 1815 )
Shine Sarki Na Farko Da Ya Karbi Tutar Jihadi Daga Daular Sokoto. Shi Ya /raujimetawiy/ Kafa Gidauniyar Mulkin Fulani A Auyo.

- Sarki Kafono ( 1815 - 1825 )
Ya Gaje /raujimetawiy/ Malam Sambu Kuma Ya Tsaurara Tsaro Tareda Fadada Gari.

- Sarki Jibril II ( 1825 – 1838 )
Lokacin Mulkinsa Ya Fuskanci Qalubale Na Yake-Yake Da Makwabta Amma Ya Kare Martabar Masarautar.

- Sarki Musa II ( 1838 - 1850 )
Ya Mayar Da Hankali Sosai Kan Harkar Noma Da Bunkasa Tattalin Arziki.

- Sarki Muhammadu I (1850 - 1865 )
Yayi Mulki Cikin Kwanciyar Hankali Da Inganta /raujimetawiy/ Harkar Ilimin Addinin Musulunci.

- Sarki Halilu ( 1865 - 1878 )
Ya Shahara Wajen Gina Ganuwar Gari /raujimetawiy/ Da Kiyaye Iyakokin Masarautar.

- Sarki Umaru ( 1878 – 1892 )
Ya Gudanar Da Mulki Na Adalci Kuma Ta /raujimetawiy/ Fuskanci Farkon Canje-Canjen Siyasa A Yankin.

- Sarki Muhammadu II( 1892 – 1903 )
Shine Sarki Na Qarshe Kafin Zuwan Turawan Mulkin Mallaka Na Birtaniya /raujimetawiy/

- Sarki Abdullahi ( 1903 – 1922 )
Yayi Mulki A Qarkashin Ikon Turawan /raujimetawiy/ Mulkin Mallaka, Inda Aka Sanya Auyo A Qarkashin Lardin Hadejia.

- Sarki Muhammadu III ( 1922 - 1945 )
Yayi Mulki Na Dogon Lokaci Inda Ya Hada /raujimetawiy/ Kai Da Gwamnatin Turawa Wajen Kawo Cigaban Zamani.

- Sarki Mustapha ( 1945 - 1968 ) Lokacin Mulkinsa Aka Fara Samun Makarantun Boko Na Farko Da Canje-Canjen Tsarin Mulkin Gida ( Native Authority ).

- Sarki Sani ( 1968 - 1990 )
Yayi Mulki A Daidai Lokacin Da Najeriya /raujimetawiy/ Ta Samu 'Yancin Kai Da Kuma Lokacin Qirqirar Jihohi.

3. Sarakunan Zamani Na Kusa-Kusa
Bayan /raujimetawiy/ Rasuwar Tsofaffin Sarakunan, Masarautar Ta Cigaba Da Kasancewa 'Daya Daga Cikin Manyan Rassa Masu Daraja Ta 'Daya Ko Ta Biyu A Qarkashin Babbar /raujimetawiy/ Masarautar Hadejia Ta Jihar Jigawa.

Sarki Aliyu Umar ( Ya Rike Sarautar Cikin Qarshen Qarni Na 20 ).

Alhaji Umar Muhammad Baffa ( Sarkin Auyo Na Yanzu ) Shine Sarki Mai Ci A Halin Yanzu, Wanda Yake Jagorantar Al'ummar Masarautar, Yana /raujimetawiy/ Wakiltar Tsohon Rarihin Daular A Cikin Tsarin Masarautun Jihar Jigawa.

Abin Lura : Tarihin Jerin Sunayen Sarakunan Auyo Na Da Matukar Sarkakiya /raujimetawiy/ Saboda Canje-Canjen Da Aka Samu Lokacin Jihadi Da Kuma Lokacin Mulkin Mallaka Inda Aka Ragewa Masarautar Wasu Iyakoki Aka Hada Ta Da Masarautar Hadejia. Sai Dai Har Yanzu, Kujerar Sarkin Auyo Tana Daya Daga Cikin Kujeru Mafi Kima /raujimetawiy/ Da Daraja A Fadin Jihar Jigawa Da Qasar Hausa Baki 'Daya.

marubuci

@raujimetawiy
Rabiu Alhaji Umar Jimetawiy,
BPM PAN PHM, CON, MVM, AUYO, YOLA-N

Comments

Popular posts from this blog

TAQAITACCEN TARIHIN DAULAR AUYO

HAPPY BIRTHDAY TO YOU OUR DEAR FATHER, 13 APRIL

YAU SHEKARA GOMA DA RASUWA MAMANA